Σύνοψη
Όταν θέτουμε στόχους στη διατροφή και την υγεία, συχνά μιλάμε στην πραγματικότητα για αξίες. Οι στόχοι ολοκληρώνονται και διαγράφονται από τη λίστα, ενώ οι αξίες καλλιεργούνται συνεχώς και δίνουν κατεύθυνση στον τρόπο ζωής. Η υγεία δεν είναι στόχος αλλά αξία: δεν «ολοκληρώνεται» με ένα καρότο ούτε «καταστρέφεται» με ένα μπισκότο, αλλά χτίζεται διαχρονικά με ύπνο, διατροφή, κίνηση και ψυχική φροντίδα. Η διάκριση αυτή βοηθά να αποφύγεις την εξάντληση και την απογοήτευση του συνεχούς κύκλου στόχων.
- Ο συνεχής κύκλος «θέτω στόχο, χάνω το κίνητρο, ξαναρχίζω» είναι εξαντλητικός και όχι αποδοτικός.
- Οι στόχοι ολοκληρώνονται και διαγράφονται· οι αξίες καλλιεργούνται και δεν σταματούν να υπάρχουν.
- Η υγεία είναι αξία, όχι στόχος: δεν κερδίζεται με ένα καρότο ούτε χάνεται με ένα μπισκότο.
- Ρώτα αν κάθε πρόθεση είναι στόχος (π.χ. λιγότερο φαγητό για 3 μήνες) ή αξία (π.χ. ισορροπημένη διατροφή).
- Η διάκριση στόχων και αξιών είναι ένας καλός τρόπος να ξεκινήσεις να φτιάχνεις τη σχέση σου με το φαγητό.
Πάντα με προβληματίζει αυτή η ερώτηση, όπως και η έννοια των στόχων.
Μην με παρεξηγείς…Έχω κίνητρα στη ζωή μου, και μου αρέσει το πρόγραμμα και η δομή.
Όμως, η ιδέα των στόχων στη διατροφή και την υγεία μου φαίνεται λίγο άτοπη.
Ίσως είναι ο συνεχής κύκλος καθορισμού στόχων, το μη ισχυρό κίνητρο ή η απώλεια της εστίασης στο στόχο, ο επαναπροσδιορισμός τους και ξανά από την αρχή.
Αυτός ο κύκλος μοιάζει εξαντλητικός, αποθαρρυντικός και όχι πολύ αποδοτικός.
Η δουλειά μου ως διαιτολόγος, με βοήθησε να καταλάβω τι με ενοχλεί με τους στόχους:
Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι θέτουν στόχους, μιλάνε στην πραγματικότητα για αξίες.
Η διαφορά μεταξύ στόχων και αξιών έχει μεγάλη σημασία όταν πρόκειται για τη διατροφή και την υγεία.
Τους στόχους μπορούμε να τους βγάλουμε από τη λίστα μας. Είτε ολοκληρωθούν, είτε όχι.
Αντίθετα οι αξίες καλλιεργούνται. Δεν σταματάμε να τις έχουμε, μόλις τις επιτύχουμε.
Επίσης, μπορούμε να τις εφαρμόσουμε σήμερα, είναι πάντα διαθέσιμες για εμάς και μας δίνουν κατεύθυνση στον τρόπο ζωής μας.
Έτσι, η αξία που έχουμε για κάτι, μας οδηγεί σε μια επιθυμητή συμπεριφορά (τις περισσότερες φορές).
Για παράδειγμα, δεν μπορούμε να έχουμε σαν στόχο να είμαστε ειλικρινείς και στη συνέχεια να διαγράψουμε την ειλικρίνεια από τη λίστα μας.
Η ειλικρίνεια είναι κάτι που εκτιμάται, δεν είναι ένας στόχος. Είναι μια αξία την οποία χρειάζεται να δουλεύουμε συνεχώς, προσπαθώντας με συνέπεια να είμαστε ειλικρινείς και άμεσοι.
Πως όμως συνδέονται όλα αυτά με τη διατροφή και την υγεία;
Η υγεία δεν είναι στόχος.
Είναι όμως μια αξία που μπορούμε να εκτιμήσουμε. Επειδή καταλαβαίνουμε την αξία της, μπορούμε να αρχίσουμε να δουλεύουμε προς μια πιο υγιή κατεύθυνση σήμερα.
Για παράδειγμα δεν μπορούμε να φάμε μόνο ένα καρότο τη μια μέρα και να βγάλουμε την «υγεία» από την λίστα των στόχων μας.
Η αποτίμηση της υγείας και της διατροφής είναι πιο πολύπλοκη από οποιαδήποτε τροφή.
Έτσι, όπως θα ήταν ανόητο να πούμε ότι έχουμε ολοκληρώσει το στόχο για υγεία όταν τρώμε ένα καρότο, είναι επίσης ανόητο να πούμε ότι έχουμε καταστρέψει την υγεία μας επειδή φάγαμε ένα μπισκότο.
Ο τρόπος με τον οποίο φροντίζεις τον εαυτό σου διαχρονικά με τον ύπνο, τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα, την ξεκούραση, την ψυχική υγεία κ.λπ. είναι αυτό που σε βοηθά να κατευθυνθείς προς την αξία της υγείας.
Και επειδή την υγεία και τη διατροφή μπορούμε να τις εκτιμήσουμε, είναι διαθέσιμες εδώ και τώρα.
Είναι χρήσιμο να κατανοήσεις τη διάκριση μεταξύ στόχων και αξιών.
Όταν μια σκέψη εμφανίζεται για κάτι που θέλεις να κάνεις, μπορείς να προσδιορίσεις αν αποτελεί στόχο και μόλις ολοκληρωθεί θα βγει από τη λίστα σου (πχ να μειώσω την ποσότητα του φαγητού μου για 3 μήνες), ή αν ανήκει στην κατηγορία των αξιών και δεν θα σταματήσει να υπάρχει (πχ να τρέφομαι υγιεινά και ισορροπημένα).
Αναγνωρίζοντας αυτή τη διάκριση θα αποφύγεις την εξάντληση και την απογοήτευση καθώς συνεχίζεις να καλλιεργείς μια θετική σχέση με αυτά που εκτιμάς περισσότερο.
Είναι ένας καλός τρόπος για να ξεκινήσεις να φτιάχνεις τη σχέση σου με το φαγητό.
Aν χρειάζεσαι υποστήριξη σε αυτήν την προσπάθεια, είμαι εδώ για να βοηθήσω.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε στόχους και αξίες στη διατροφή;
Οι στόχοι είναι κάτι που ολοκληρώνεται και βγαίνει από τη λίστα, όπως να μειώσεις το φαγητό για 3 μήνες. Οι αξίες καλλιεργούνται συνεχώς και δίνουν κατεύθυνση, όπως το να τρέφεσαι υγιεινά και ισορροπημένα.
Είναι η υγεία στόχος;
Όχι, είναι αξία. Δεν ολοκληρώνεται με ένα υγιεινό γεύμα ούτε καταστρέφεται με ένα μπισκότο· χτίζεται διαχρονικά με τον τρόπο που φροντίζεις τον εαυτό σου μέσα από ύπνο, διατροφή, κίνηση, ξεκούραση και ψυχική υγεία.
Γεια,
Είμαστε μια ομάδα Διαιτολόγων - Διατροφολόγων και στόχος μας είναι να σε παροτρύνουμε, να σε κινητοποιήσουμε και να σε εκπαιδεύσουμε σε μια αλλαγή στάσης ζωής... Δοκίμασε!
Τα σχόλια (Disqus) εμφανίζονται μετά τη συγκατάθεσή σας για εξωτερικό περιεχόμενο.